AI bij toetsen en opdrachten
AI beïnvloedt steeds sterker hoe onderwijsinstellingen toetsen en opdrachten ontwerpen. Het Center for Teaching and Learning (CTL) van VISTA College heeft hiervoor een samenhangend instrumentarium ontwikkeld, dat te vinden is op de site “AI bij toetsen en opdrachten”. Daar worden verschillende producten ontsloten, zoals de AI-toetsposter, de AI-proof toetskaarten en de AI-waaier.
De kern van deze aanpak is dat de vraag verschuift van “mag AI wel of niet?” naar fundamentelere ontwerpvragen. Wat moet de lerende leren? Wat willen we precies beoordelen? Welke rol speelt AI inmiddels in de beroepspraktijk? En hoe richten we onderwijs en toetsing zo in dat leren, denken en handelen zichtbaar blijven?
De AI-toetsposter vormt het startpunt. Deze deelt toetsvormen in naar risico. Bij laag risico, zoals live beroepshandelingen, mondelinge toetsing en kennistoetsen onder toezicht, zijn meestal beperkte aanpassingen nodig. Bij middelhoog risico, zoals presentaties en audiovisuele opdrachten, adviseert VISTA College om bijvoorbeeld een mondelinge verdediging toe te voegen, AI-gebruik te laten verantwoorden en te werken met unieke casussen. Bij hoog risico, zoals reflectieverslagen, digitale beroepsproducten en portfolio’s, ligt de nadruk op procesbewijs, meerdere feedbackmomenten, werklogboeken en toetsing onder toezicht.
De poster bevat daarnaast een vijfstappenplan. Docenten analyseren eerst of AI het antwoord kan genereren, bepalen daarna of AI een hulpmiddel of risico is, kiezen vervolgens een passende toetsstrategie, verwerken AI-gebruik in de beoordeling en bespreken dit expliciet met lerenden.
De AI-proof toetskaarten verdiepen deze aanpak per toetsvorm. Steeds komt dezelfde lijn terug: beoordeel niet alleen het eindproduct, maar ook het leerproces. Laat studenten hun keuzes toelichten, combineer toetsvormen waar nodig met mondelinge uitleg, observatie, peerfeedback of logboeken, en maak AI-gebruik onderdeel van het gesprek.
De AI-waaier helpt vervolgens om duidelijke afspraken te maken over wat wel en niet is toegestaan bij een opdracht of toets. Aanvullend biedt VISTA College de GPT “AI in Toetsing Coach”, die docenten stapsgewijs ondersteunt bij het analyseren van AI-risico’s en het maken van onderbouwde keuzes. Voor officiële examenproducten blijft afstemming met examenleverancier en examencommissie noodzakelijk.