Kritisch Denken met AI, de aanpak van EduGPT

De afgelopen maanden heb ik met veel scholen, docenten en onderwijsorganisaties gewerkt aan één vraag die telkens weer terugkomt in gesprekken, trainingen en pilots, en dat is niet zozeer of we AI moeten gebruiken in het onderwijs, maar hoe we ervoor zorgen dat het denken van studenten overeind blijft.

Wat je nu op veel plekken ziet ontstaan, is dat kritisch denken wordt toegevoegd als een soort extra stap rondom AI, bijvoorbeeld met checklists, signalen of visuele hulpmiddelen die studenten helpen om achteraf nog eens te reflecteren op wat een model heeft gegenereerd, en hoewel dat absoluut waardevol is, merk je in de praktijk al snel dat het vaak los blijft staan van het echte leerproces, alsof het een correctiemechanisme is dat pas in beeld komt nadat het denken eigenlijk al uit handen is gegeven.

In de trajecten die wij met CivAI draaien, inmiddels bij meer dan 35 pilots en samenwerkingen met scholen en onderwijsinstellingen, zien we iets anders gebeuren wanneer je het ontwerp omdraait en kritisch denken niet als toevoeging benadert, maar als vertrekpunt neemt, waardoor de interactie zelf verandert en studenten tijdens het gesprek met AI al worden uitgedaagd om keuzes te maken, aannames te onderbouwen en hun redenering expliciet te maken, in plaats van dat ze pas achteraf moeten controleren wat er is gebeurd.

Dat vraagt ook iets anders van de technologie, maar misschien nog wel meer van het team dat het ontwikkelt, omdat je niet alleen engineers nodig hebt maar juist mensen uit de onderwijspraktijk die begrijpen hoe leren werkt, waar frictie nodig is en waar begeleiding moet zitten, en dat is precies waarom wij vanaf het begin docenten, onderwijsadviseurs en praktijkexperts hebben betrokken bij het ontwerpen van EduGPT, zodat het geen generieke AI-tool wordt maar een leeromgeving die echt aansluit op wat er in klaslokalen en opleidingen gebeurt.

Wat daarin helpt, is dat we dit niet in één keer hebben bedacht, maar stap voor stap hebben ontwikkeld in de praktijk, met feedback uit lessen, trainingen en implementaties, waardoor je langzaam ziet wat wel werkt en wat niet, en hoe belangrijk het is dat een AI-systeem soms vertraagt, doorvraagt of zelfs bewust geen direct antwoord geeft om ruimte te houden voor het denkproces van de student.

We merken dat scholen daar steeds gevoeliger voor worden, omdat ze zien dat het vraagstuk rondom AI niet alleen technisch is, maar vooral pedagogisch en didactisch, en dat je dus ook een volwassen benadering nodig hebt in hoe je dit ontwikkelt en implementeert, met een team dat die complexiteit begrijpt en ervaring heeft in het onderwijs zelf.

Uiteindelijk draait het voor mij steeds minder om de vraag welke tool je gebruikt, en steeds meer om de vraag welk leerproces je ontwerpt, en of AI daarin een antwoordmachine is of een echte denkpartner die studenten helpt om hun eigen redenering te ontwikkelen en zichtbaar te maken.

Gratis 3 maanden piloten? Neem contact op via www.edugpt.nl.